ผู้นำเข้าหลายคนมักเจอปัญหาคำนวณต้นทุนการนำเข้าไม่ครบ สินค้าติดด่าน เอกสารผิดพลาด หรือใช้ HS Code ผิด ซึ่งทั้งหมดนี้ส่งผลกระทบทั้งกำไรและกระแสเงินสดของธุรกิจ ในบทความนี้จะพาทุกคนมาทำความเข้าใจว่า ภาษีศุลกากรคืออะไร มีกี่ประเภท ใครบ้างที่ต้องเสีย และคำนวณอย่างไร เพื่อช่วยให้ผู้นำเข้าวางแผนต้นทุนได้แม่นยำขึ้น ลดความเสี่ยงจากการถูกตรวจสอบย้อนหลัง ไม่ว่าจะเป็นการสำแดงผิด พิกัดพลาด หรือเสียภาษีไม่ครบจากกรมศุลกากรที่มีโทษทั้งจำทั้งปรับ

ภาษีศุลกากร คืออะไร?

ภาษีศุลกากร คือ ภาษี หรืออากรที่รัฐเรียกเก็บจากสินค้าที่นำเข้าหรือส่งออกผ่านด่านศุลกากร โดยมีกรมศุลกากรเป็นหน่วยงานหลักในการกำกับดูแล ตรวจสอบเอกสาร ตรวจสอบประเภทสินค้า ประเมินมูลค่า และจัดเก็บภาษีอากรที่เกี่ยวข้อง

ในมุมของผู้นำเข้าและส่งออก ภาษีศุลกากรที่เจอบ่อยที่สุด คือ “อากรขาเข้า” และ “อากรขาออก” ซึ่งคำนวณจากมูลค่าสินค้าและพิกัดอัตราศุลกากร หรือ HS Code ของสินค้านั้น ๆ

ภาษีศุลกากรมีกี่ประเภท?

ภาษีศุลกากรมีหลายประเภท ขึ้นอยู่กับลักษณะของสินค้าและธุรกรรมที่เกิดขึ้น แต่สำหรับเจ้าของธุรกิจที่นำเข้า-ส่งออกสินค้า ควรรู้จักประเภทหลัก ๆ ดังนี้

ประเภทภาษีศุลกากร	ความหมาย	ตัวอย่าง
อากรขาเข้า	อากรที่จัดเก็บจากสินค้าที่นำเข้ามาในประเทศไทย	นำเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้า เสื้อผ้า เครื่องสำอาง วัตถุดิบ
อากรขาออก	อากรที่จัดเก็บจากสินค้าส่งออกบางประเภท	สินค้าบางรายการที่กฎหมายกำหนดให้เสียอากรขาออก
ภาษีมูลค่าเพิ่มจากการนำเข้า	VAT ที่คิดจากมูลค่าสินค้านำเข้ารวมอากรขาเข้า	VAT 7% ตอนนำเข้าสินค้า
ภาษีหรือมาตรการพิเศษ	ภาษีเพิ่มเติมตามมาตรการเฉพาะของรัฐ	Anti-dumping หรือมาตรการปกป้องการนำเข้า
ค่าธรรมเนียมพิธีการศุลกากร	ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินพิธีการ	ค่าธรรมเนียม ค่าบริการตัวแทนออกของ

สำหรับธุรกิจทั่วไป สิ่งที่เจอบ่อยที่สุดคือ อากรขาเข้าและ VAT นำเข้า ภาษีศุลกากรนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของ “ต้นทุนสินค้า” ที่เจ้าของธุรกิจต้องนำไปคำนวณก่อนตั้งราคาขายทุกครั้ง

ใครบ้างที่ต้องเสียภาษีศุลกากร?

ผู้ที่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีศุลกากร ได้แก่

• ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออก: บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลที่มีชื่อเป็นผู้นำเข้า/ส่งออกสินค้าตามระเบียนข้อมูล โดยมีหน้าที่ชำระเงินเมื่อยื่นใบขนสินค้า 
• ตัวแทนออกของ (Customs Broker): ในกรณีที่บริษัทนำเข้าใช้บริการชิปปิ้ง (ตัวแทน) ตัวแทนจะเป็นผู้ดำเนินการยื่นเอกสารและสำรองจ่ายภาษีให้ แต่ในทางกฎหมายถือว่า ผู้นำเข้า ยังคงเป็นผู้รับผิดชอบหลัก 
• ผู้รับพัสดุ (กรณีสั่งซื้อของออนไลน์): สำหรับผู้สั่งซื้อสินค้าระหว่างประเทศ 

สินค้ารูปแบบใดบ้าง ที่ต้องเสียภาษีศุลกากร

สินค้าที่นำเข้าหรือส่งออกไม่ได้เสียภาษีในอัตราเดียวกันทั้งหมด แต่ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า มูลค่า ประเทศต้นทาง และพิกัดอัตราศุลกากร ดังนั้น ก่อนนำเข้าหรือส่งออก ควรตรวจสอบให้ชัดว่าสินค้านั้นเข้าข่ายเสียภาษีหรือไม่ 

1. สินค้านำเข้า

สินค้านำเข้า คือ สินค้าที่ซื้อจากต่างประเทศและนำเข้ามาในประเทศไทย ไม่ว่าจะนำเข้ามาเพื่อขาย ใช้เอง หรือใช้ในกิจการ

ตัวอย่างสินค้านำเข้าที่มักเกี่ยวข้องกับภาษีศุลกากร เช่น

• เสื้อผ้า รองเท้า กระเป๋า และสินค้าแฟชั่น
• เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
• เครื่องสำอาง อาหารเสริม และสินค้าเพื่อสุขภาพ
• วัตถุดิบสำหรับโรงงาน
• เครื่องจักร อะไหล่ และอุปกรณ์สำนักงาน
• สินค้าจากแพลตฟอร์มต่างประเทศ เช่น Alibaba, Taobao, Amazon

อัตราภาษีนำเข้า

อัตราภาษีนำเข้าจะขึ้นอยู่กับ HS Code หรือพิกัดศุลกากรของสินค้าแต่ละประเภท สินค้าบางรายการอาจมีอัตราอากร 0% ขณะที่บางรายการอาจมีอัตราสูงกว่านั้น

นอกจากนี้ ประเทศต้นทางของสินค้าก็มีผลต่ออัตราภาษีด้วย หากสินค้านำเข้ามาจากประเทศที่ไทยมีข้อตกลงการค้าเสรี หรือ FTA และมีเอกสารรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าถูกต้อง อาจได้รับสิทธิภาษีลดลงหรือยกเว้นอากรขาเข้าได้

2. สินค้าส่งออก

สินค้าที่ส่งออกจากประเทศไทยไปยังต่างประเทศ โดยทั่วไปอากรขาออกจะเป็น 0% เนื่องจากได้รับการส่งเสริมการส่งออกตามนโยบายของประเทศไทย แต่ยังต้องผ่านพิธีการศุลกากรให้ถูกต้อง เช่น การจัดทำใบขนสินค้าขาออก การระบุพิกัดศุลกากร และการสำแดงรายละเอียดสินค้าให้ครบถ้วน

อัตราภาษีส่งออก

ในอดีตกรมศุลกากรกำหนดอัตราอากรไว้สำหรับสินค้า 9 ประเภท แต่ในปัจจุบันจะได้รับยกเว้นเกือบทั้งหมด ยกเว้นหนังโค หรือหนังกระบือ และสินค้าที่ส่งออกจากพื้นที่พัฒนาร่วมตามกฎหมายองค์กรร่วมไทย – มาเลเซีย (อ้างอิง: ประกาศกรมศุลกากร ที่ ๑๐๓ /2561) ที่ยังคงต้องเสียอากรขาออก  

นำเข้าสินค้า 1 ครั้ง ต้องเสียค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง?

คนที่เพิ่งเข้าสู่วงการนำเข้าสินค้าใหม่ ๆ อาจยังไม่แน่ใจว่ามีค่าใช้จ่ายอะไรเกี่ยวกับการนำเข้าบ้าง หัวข้อนี้เราลองมาดูว่านอกจากราคาสินค้าแล้ว ยังมีค่าใช้จ่ายนำเข้าอีกหลายรายการที่ต้องคำนึงถึง ได้แก่

ภาษีศุลกากร คำนวณอย่างไร?

การคำนวณภาษีศุลกากรสำหรับสินค้านำเข้า โดยทั่วไปจะเริ่มจากราคา CIF ซึ่งประกอบด้วยราคาสินค้า ค่าประกันภัย และค่าขนส่งระหว่างประเทศ

สูตรคำนวณภาษีศุลกากร

CIF = ราคาสินค้า + ค่าประกันภัย + ค่าขนส่งระหว่างประเทศ

อากรขาเข้า = CIF x อัตราอากรขาเข้า

VAT นำเข้า = (CIF + อากรขาเข้า) x 7%

ภาษีรวมที่ต้องชำระ = อากรขาเข้า + VAT นำเข้า

 

ในกรณีสินค้าบางประเภท อาจมีภาษีสรรพสามิต ภาษีมหาดไทย หรือภาษีพิเศษอื่นเพิ่มเติม ซึ่งต้องนำมาคำนวณตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องด้วย

ตัวอย่างการคำนวณภาษีศุลกากร

สมมติธุรกิจนำเข้าสินค้า โดยมีข้อมูลดังนี้

• ราคา CIF = 100,000 บาท
• อัตราอากรขาเข้า = 10%
• VAT = 7%

รายการ	สูตร	จำนวนเงิน
ราคา CIF	ราคาสินค้า + ค่าประกัน + ค่าขนส่ง	100,000 บาท
อากรขาเข้า	100,000 x 10%	10,000 บาท
ฐาน VAT	100,000 + 10,000	110,000 บาท
VAT 7%	110,000 x 7%	7,700 บาท
ภาษีรวมที่ต้องชำระ	10,000 + 7,700	17,700 บาท
ต้นทุนรวมหลังภาษี	100,000 + 17,700	117,700 บาท

ความผิดพลาดที่พบบ่อยในการเสียภาษีศุลกากร

ความผิดพลาดเกี่ยวกับภาษีศุลกากรสำหรับการนำเข้าเกิดขึ้นได้บ่อย ได้แก่

• การใช้ HS Code ผิด ทำให้อัตราภาษีคลาดเคลื่อน
• ไม่ตรวจสอบสิทธิ FTA ทั้งที่อาจลดอากรขาเข้าได้
• คำนวณ VAT ผิด เพราะลืมนำอากรขาเข้าไปรวมเป็นฐาน VAT
• ไม่รวมค่าขนส่ง ค่าประกัน หรือค่าชิปปิ้งเป็นต้นทุนสินค้า
• เอกสารไม่ครบ เช่น Invoice, Packing List หรือ Certificate of Origin
• สำแดงราคาสินค้าไม่ตรงกับความเป็นจริง
• ไม่เก็บเอกสารนำเข้าไว้ตรวจสอบย้อนหลัง

ความผิดพลาดเหล่านี้ไม่ได้กระทบแค่ภาษีที่ต้องจ่าย แต่อาจทำให้เสียเวลา เพราะสินค้าติดด่าน ส่งมอบลูกค้าได้ล่าช้า หรือถูกตรวจสอบย้อนหลังได้

ควรวางแผนภาษีศุลกากรอย่างไร

เข้าใจภาษีศุลกากรและข้อผิดพลาดที่พบบ่อยแล้ว ธุรกิจควรวางแผนภาษีศุลกากรก่อนสั่งซื้อสินค้า เพื่อลดความผิดพลาดและประหยัดเวลาดังนี้

• ตรวจสอบ HS Code ก่อนนำเข้า ว่าต้องเสียภาษีอัตราเท่าใด

• เช็กสิทธิ FTA ว่ามีข้อตกลงทางการค้าเสรี หรือได้รับอัตราภาษีพิเศษไหม

• คำนวณต้นทุนรวมก่อนตั้งราคาขาย

• เตรียมเอกสารให้ครบตั้งแต่ต้น เช่น Invoice, Packing List, Bill of Lading หรือ Air Waybill, Certificate of Origin และใบอนุญาตนำเข้าในกรณีสินค้าควบคุม

• ใช้ตัวแทนออกของที่เชี่ยวชาญ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงเรื่องเอกสารและภาษี

• ใช้ระบบบัญชีช่วยแยกต้นทุนสินค้า เพื่อให้รู้กำไรจริง 

บริหารต้นทุนการนำเข้าสินค้าให้ง่ายขึ้นด้วย FlowAccount

การนำเข้าสินค้าไม่ได้มีเพียงต้นทุนจากราคาสินค้าเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภาษีศุลกากร ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ค่าขนส่ง ค่าประกันภัย และค่าธรรมเนียมต่าง ๆ หากจัดเก็บข้อมูลไม่เป็นระบบ อาจทำให้คำนวณต้นทุนสินค้าได้ไม่ครบถ้วน ส่งผลต่อการตั้งราคาขายและการวางแผนกำไรของธุรกิจ

FlowAccount ช่วยให้ผู้ประกอบการจัดเก็บเอกสารค่าใช้จ่ายทั้งหมดไว้ในระบบเดียว ไม่ว่าจะเป็นใบกำกับสินค้า (Invoice) ใบเสร็จรับเงิน หรือเอกสารค่าใช้จ่ายจากการนำเข้า พร้อมบันทึกค่าใช้จ่ายและติดตามต้นทุนได้อย่างเป็นระบบ ช่วยให้การทำบัญชีสะดวกขึ้น และมีข้อมูลพร้อมสำหรับการยื่นภาษีหรือส่งต่อให้นักบัญชี

นอกจากนี้ยังสามารถออกเอกสารขาย บันทึกรายรับ-รายจ่าย และติดตามสถานะการเงินของธุรกิจได้แบบครบวงจร ทำให้บริหารต้นทุนการนำเข้าสินค้าและกระแสเงินสดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ภาษีศุลกากรเป็นเรื่องสำคัญที่ผู้นำเข้าสินค้าควรเข้าใจตั้งแต่ก่อนสั่งซื้อสินค้า เพราะมีผลโดยตรงต่อต้นทุน ราคาขาย กำไร และกระแสเงินสดของธุรกิจ หากทำความเข้าใจภาษีศุลกากรการนำเข้า รวมไปถึงค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และวางแผนภาษีศุลกากรอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้น ธุรกิจจะตั้งราคาขายได้แม่นยำ ลดความเสี่ยงเรื่องภาษีย้อนหลัง และบริหารต้นทุนสินค้าได้ดีกว่าเดิมอีกด้วย

คำถามที่พบบ่อย (FAQs) เกี่ยวกับ ภาษีศุลกากร

1. ภาษีศุลกากรคำนวณอย่างไร?

ตอบ: โดยทั่วไปคำนวณจากราคา CIF คูณด้วยอัตราอากรขาเข้า จากนั้นนำราคา CIF รวมอากรขาเข้าไปคำนวณ VAT 7% โดยสินค้าบางประเภทอาจมีภาษีอื่นเพิ่มเติม 

2. ภาษีศุลกากรกับ VAT ต่างกันอย่างไร?

ตอบ: ภาษีศุลกากรหรืออากรขาเข้า คือภาษีที่จัดเก็บจากสินค้านำเข้า ส่วน VAT คือภาษีมูลค่าเพิ่มที่คิดจากฐานราคา CIF รวมอากรขาเข้า และภาษีอื่นที่เกี่ยวข้อง 

3. สั่งของจากต่างประเทศต้องเสียภาษีศุลกากรไหม?

ตอบ: การสั่งของจากต่างประเทศ ไม่ได้เสียภาษีขาเข้าทุกกรณี โดยสินค้าทุกชิ้นจะถูกเรียกเก็บ ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%) แต่ในส่วนของ อากรขาเข้า จะขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า ก่อนสั่งซื้อควรตรวจสอบเงื่อนไขภาษีให้ชัดเจน 

4. HS Code คืออะไร?

ตอบ: HS Code คือรหัสพิกัดศุลกากรที่ใช้จำแนกประเภทสินค้านำเข้าและส่งออก มีผลต่ออัตราอากรขาเข้า เงื่อนไขการนำเข้า และสิทธิประโยชน์ทางภาษี 

5. จะตรวจสอบอัตราภาษีนำเข้าได้จากที่ไหน?

ตอบ: ตรวจสอบได้จากระบบค้นหาพิกัดอัตราศุลกากรของกรมศุลกากร ที่นี่ http://itd.customs.go.th/igtf/viewerImportTariff.do?param=main

6. ภาษีศุลกากรกับภาษีนำเข้า ต่างกันอย่างไร

ตอบ: ภาษีศุลกากรเป็นคำกว้างที่ครอบคลุมภาษีและอากรที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้าและส่งออก ส่วนภาษีนำเข้าเป็นคำที่มักใช้เรียกภาษีและอากรที่เกิดจากการนำเข้าสินค้าโดยเฉพาะ