ดังนั้น กิจการควรมีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญรวม 37,000 บาท โดยทั่วไปยิ่งค้างชำระนาน ความเสี่ยงที่จะเก็บเงินไม่ได้ก็ยิ่งสูงขึ้น

3. วิธีพิจารณาลูกหนี้เป็นรายตัว

เหมาะกับลูกหนี้ที่มียอดสูงหรือมีข้อมูลเฉพาะที่ต้องพิจารณาแยกเป็นรายราย

ตัวอย่าง ลูกค้า A ค้างชำระ 100,000 บาท แต่คาดว่าจะเก็บได้เพียง 80,000 บาท

หนี้สงสัยจะสูญ = 100,000 – 80,000 = 20,000 บาท

ธุรกิจควรเลือกวิธีที่เหมาะกับลักษณะลูกหนี้ และมีข้อมูลรองรับประมาณการอย่างสมเหตุสมผล

วิธีบันทึกบัญชีหนี้สงสัยจะสูญ

สมมติธุรกิจมีลูกหนี้ 100,000 บาท และประเมินว่าจะเรียกเก็บไม่ได้ 20,000 บาท มีวิธีการบันทึกบัญชีตามขั้นตอนดังนี้

1. การตั้งประมาณการ

เดบิต หนี้สงสัยจะสูญ 20,000 บาท
เครดิต ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ 20,000 บาท

ทำให้ลูกหนี้สุทธิในงบการเงินเหลือ 80,000 บาท

2. เมื่อมีการปรับปรุงค่าเผื่อ

หากปีถัดไปประเมินว่าควรมีค่าเผื่อรวม 30,000 บาท ขณะที่มีค่าเผื่อเดิม 20,000 บาท กิจการตั้งเพิ่มเพียง 10,000 บาท จะบันทึกบัญชีตามนี้เพื่อปรับปรุงยอดเดิมที่มีอยู่

เดบิต หนี้สงสัยจะสูญ 10,000 บาท
เครดิต ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ 10,000 บาท

3. เมื่อกลายเป็นหนี้สูญ

ถ้าภายหลังมีความเป็นไปได้ได้ค่อนข้างแน่นอนว่าจะไม่ได้รับชำระ และมีค่าเผื่อไว้แล้ว 20,000 บาท ให้ตัดลูกหนี้ออกจากบัญชี

เดบิต ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ 20,000 บาท
เครดิต ลูกหนี้การค้า 20,000 บาท

4. กรณีหนี้สูญได้รับคืน

หากลูกหนี้ที่เคยตัดเป็นหนี้สูญกลับมาชำระเงินภายหลัง กิจการสามารถบันทึกรับคืนตามหลักบัญชีที่เกี่ยวข้อง เช่น โอนกลับรายการลูกหนี้และค่าเผื่อก่อนรับชำระ หรือรับรู้เป็น หนี้สูญรับคืน ตามแนวทางที่กิจการเลือกใช้

หนี้สงสัยจะสูญมีผลต่องบการเงินอย่างไร?

การตั้งหนี้สงสัยจะสูญส่งผลต่อทั้งกำไรและฐานะการเงินของธุรกิจ ตามนี้

• ค่าใช้จ่ายเพิ่ม กำไรลดลง เพราะหนี้สงสัยจะสูญรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุน

• ลูกหนี้สุทธิลดลง เพราะค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญนำมาหักจากยอดลูกหนี้

• เห็นคุณภาพของลูกหนี้ชัดขึ้น เพราะยอดขายสูงไม่ได้หมายความว่าจะเก็บเงินได้ครบเสมอไป

เจ้าของธุรกิจจึงควรเช็กทั้งยอดขายและอายุลูกหนี้ควบคู่กันไป เพื่อให้เห็นผลประกอบการจริง และสภาพคล่องของกิจการ

หนี้สงสัยจะสูญกับภาษี แตกต่างจากทางบัญชีอย่างไร?

สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ ค่าใช้จ่ายทางหนี้สงสัยจะสูญทางบัญชี ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นรายจ่ายทางภาษีได้เสมอไป เพราะมีความแตกต่างกัน โดยสรุปตามนี้

ตัวอย่างเช่น 

หากหนี้ของลูกหนี้แต่ละรายไม่เกิน 200,000 บาท และมีหลักฐานว่าติดตามทวงถามตามสมควรแล้วแต่ยังไม่ได้รับชำระ รวมถึงการฟ้องร้องจะมีค่าใช้จ่ายไม่คุ้มกับหนี้ อาจเข้าเงื่อนไขจำหน่ายเป็นหนี้สูญทางภาษีได้

ดังนั้น เวลาปิดบัญชีควรแยกพิจารณาให้ชัดว่า ทางบัญชีควรตั้งค่าเผื่อเท่าไร และ ทางภาษี หนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญนั้นเข้าเงื่อนไขเป็นรายจ่ายแล้วหรือยัง 

เช็กอายุลูกหนี้ได้ทันทีใน FlowAccount ก่อนตัดสินใจตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

ก่อนคำนวณหนี้สงสัยจะสูญ เจ้าของธุรกิจควรรู้ก่อนว่า ใครยังค้างชำระ และค้างมานานแค่ไหน

FlowAccount ช่วยให้ตรวจสอบยอดลูกหนี้ค้างชำระ และสรุปเป็นรายงานวิเคราะห์อายุลูกหนี้ได้ทันทีที่ต้องการ ทำให้ติดตามเก็บเงินได้เร็วขึ้น และมีข้อมูลพร้อมสำหรับประกอบการพิจารณาค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญก่อนปิดบัญชี

หนี้สงสัยจะสูญ คือ จำนวนลูกหนี้ที่ธุรกิจประเมินว่าอาจเรียกเก็บไม่ได้ จึงต้องรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายและตั้งค่าเผื่อไว้ เพื่อให้งบการเงินแสดงยอดลูกหนี้ใกล้เคียงกับเงินที่คาดว่าจะเก็บได้จริงที่สุด ส่วนหนี้สูญเป็นขั้นต่อมา เมื่อมีเหตุค่อนข้างแน่นอนแล้วว่าจะไม่ได้รับชำระและสามารถตัดลูกหนี้ออกจากบัญชีได้ 

การเช็กอายุลูกหนี้ ติดตามยอดค้างชำระ และประเมินความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ จึงไม่เพียงช่วยให้งบการเงินถูกต้องขึ้น แต่ยังช่วยให้เจ้าของธุรกิจเห็นคุณภาพของยอดขาย รักษากระแสเงินสด และจัดการปัญหาลูกหนี้ได้ก่อนที่จะกลายเป็นหนี้สูญในที่สุด

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับหนี้สงสัยจะสูญ

1. หนี้สงสัยจะสูญ คืออะไร?

ตอบ: หนี้สงสัยจะสูญ คือ จำนวนเงินของลูกหนี้ที่กิจการคาดว่าอาจเรียกเก็บไม่ได้ จึงต้องประมาณการเป็นค่าใช้จ่ายและตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ เพื่อให้งบการเงินแสดงมูลค่าลูกหนี้ใกล้เคียงกับจำนวนเงินที่คาดว่าจะได้รับจริง 

2. หนี้สงสัยจะสูญเป็นสินทรัพย์หรือค่าใช้จ่าย?

ตอบ: หนี้สงสัยจะสูญเป็น ค่าใช้จ่าย ในงบกำไรขาดทุน ส่วนค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นบัญชีปรับมูลค่าที่นำไปหักจากยอดลูกหนี้ในงบฐานะการเงิน 

3. หนี้สงสัยจะสูญกับหนี้สูญต่างกันอย่างไร?

ตอบ: หนี้สงสัยจะสูญเป็นการประมาณว่าลูกหนี้บางส่วนอาจเรียกเก็บไม่ได้ แต่ลูกหนี้ยังอยู่ในบัญชี ส่วนหนี้สูญเป็นกรณีที่มีเหตุค่อนข้างแน่นอนแล้วว่าจะไม่ได้รับชำระ จึงตัดลูกหนี้ออกจากบัญชี

4. หนี้สงสัยจะสูญคำนวณอย่างไร?

ตอบ: ตาม TFRS for NPAEs สามารถประมาณหนี้สงสัยจะสูญได้ 3 วิธี ได้แก่ คำนวณเป็นร้อยละของยอดขายเชื่อสุทธิ วิเคราะห์ลูกหนี้ค้างชำระแยกตามอายุ และพิจารณาความสามารถในการชำระหนี้เป็นรายลูกหนี้ 

5. หนี้สงสัยจะสูญนำไปหักภาษีได้หรือไม่?

ตอบ: โดยทั่วไป การตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญทางบัญชียังไม่สามารถนำไปหักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้ทันที ค่าใช้จ่ายหนี้สงสัยจะสูญทางภาษีต้องเข้าเงื่อนไขการจำหน่ายหนี้สูญตามประมวลรัษฎากรและกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องเสียก่อน

6. เมื่อหนี้สงสัยจะสูญกลายเป็นหนี้สูญต้องทำอย่างไร?

ตอบ: หากกิจการติดตามทวงถามจนถึงที่สุดแล้ว และคาดหมายได้ค่อนข้างแน่นอนว่าจะไม่ได้รับชำระ สามารถตัดลูกหนี้ออกจากบัญชีและปรับลดค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่เกี่ยวข้องได้