บทความนี้ FlowAccount จะสรุปให้แบบละเอียดว่า สกล.3 คืออะไร ต่างจากแบบอื่นอย่างไร ยื่นที่ไหน และควรเตรียมข้อมูลอะไรไว้บ้าง เพื่อเป็นการเตรียมตัวให้กับ HR และนายจ้างทุกคนได้เตรียมความพร้อม

สกล.3 คืออะไร ?

สกล.3 คือ แบบรายการแสดงรายชื่อลูกจ้าง ที่นายจ้างซึ่งอยู่ในบังคับของกฎหมายต้องยื่นต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เพื่อขึ้นทะเบียนนายจ้างและให้ลูกจ้างเข้าเป็นสมาชิกกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง ตามมาตรา 130 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541

หรืออธิบายง่าย ๆ สกล 3 คือทะเบียนรายชื่อของลูกจ้างทุกคนที่ต้องเข้ากองทุนฯ โดยแบบรายการแสดงรายชื่อลูกจ้างนี้จะมีข้อมูลหลัก ๆ เช่น คำนำหน้า ชื่อ-นามสกุล อายุ สัญชาติ เลขบัตรประชาชน (ลูกจ้างต่างชาติใช้เลขหนังสือเดินทาง หรือเลขบัตรชมพูหากไม่มีหนังสือเดินทาง) ประเภทค่าจ้าง (รายวัน รายเดือน หรือตามผลงาน) จำนวนค่าจ้าง และวันที่เริ่มงาน, วันที่ออกจากงานรวมถึงสาเหตุที่ออกจากงาน

สกล.3 จึงเป็นแบบฟอร์มตั้งต้นของกองทุนนี้ เพราะเมื่อยื่นแล้ว นายจ้างจะได้รับหนังสือสำคัญแสดงการขึ้นทะเบียน และหลังจากนั้นทุกเดือน นายจ้างก็ยังต้องใช้ สกล.3 แนบไปพร้อมกับการนำส่งเงินสะสมและเงินสมทบด้วย

ใครมีหน้าที่ต้องยื่นสกล. 3 บ้าง ?

นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป โดยนับรวมลูกจ้างทุกประเภท ทั้งรายวัน รายเดือน ลูกจ้างทดลองงาน และลูกจ้างต่างชาติ และไม่ได้จัดให้ลูกจ้างเป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือจัดสวัสดิการอื่นตามที่กฎกระทรวงกำหนด

มีกรณีที่หลายบริษัทเข้าใจผิดคือ แม้บริษัทจะมีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแล้ว แต่ถ้ายังมีลูกจ้างบางคนที่ไม่ได้เป็นสมาชิกจริง เช่น พนักงานที่ยังอยู่ระหว่างทดลองงาน หรือพนักงานที่เลือกไม่สมัครเข้ากองทุน ลูกจ้างกลุ่มนี้ยังคงต้องเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง นายจ้างจึงต้องยื่น สกล.3 สำหรับลูกจ้างกลุ่มนี้ด้วย

  

สกล.3 ต้องยื่นเมื่อไร ? 

สกล.3 ถูกใช้ใน 2 เหตุการณ์ที่ต่างกัน ซึ่งควรแยกให้ชัดเพื่อไม่ให้สับสน

1. ขึ้นทะเบียนครั้งแรก — ยื่นรายชื่อบริษัทและลูกจ้างทุกคนที่ต้องขึ้นสิทธิ์เข้ากองทุน เป็นการยื่นครั้งเดียวเพื่อเปิดสถานะสมาชิก
2. นำส่งเงินรายเดือน — ยื่นพร้อมการนำส่งเงินสะสมและเงินสมทบ ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่หักเงินจากค่าจ้าง ทำต่อเนื่องทุกเดือน

สำหรับกิจการที่เข้าเกณฑ์ตั้งแต่กองทุนมีผลบังคับใช้ กำหนดยื่นครั้งแรกคือภายในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2570 ส่วนกิจการที่เพิ่งมีลูกจ้างครบ 10 คนในภายหลัง กำหนดยื่นครั้งแรกจะนับจากเดือนที่เข้าเกณฑ์ ซึ่งควรยืนยันกับสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ หรือสายด่วน 1506 กด 3

ยื่น สกล. 3 ได้ที่ไหนบ้าง ? 

คุณสามารถยื่น สกล.3 ออนไลน์ผ่านระบบ e-Service กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (EwFund) ของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ซึ่งรองรับทั้งการขึ้นทะเบียนและการนำส่งเงินรายเดือนในระบบเดียว

เมื่อกรมฯ อนุมัติการขึ้นทะเบียน นายจ้างจะได้รับหนังสือสำคัญการขึ้นทะเบียน คือ แบบ สกล.4 สำหรับกิจการที่อยู่ในบังคับ หรือ แบบ สกล.4/1 สำหรับกิจการที่สมัครใจเข้ากองทุน ซึ่งใช้เป็นหลักฐานยืนยันสถานะสมาชิกของบริษัท

สกล.3 ต่างจาก สกล.3/1, สกล.3/2, สกล.4 และ สกล.5 อย่างไร ?

แบบฟอร์มของกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างขึ้นต้นด้วย "สกล." เหมือนกันหมด จึงมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเอกสารเดียวกัน ทั้งที่แต่ละแบบมีหน้าที่คนละขั้นตอนและผู้ใช้คนละฝ่าย ตารางด้านล่างสรุปความต่างให้เห็นในภาพเดียว

แบบฟอร์ม	ชื่อเต็ม / ใช้ทำอะไร	ใครใช้
สกล.3	แบบรายการแสดงรายชื่อลูกจ้างและรายละเอียดอื่น ใช้ขึ้นทะเบียนเป็นสมาชิกกองทุน และแนบทุกครั้งที่นำส่งเงิน	นายจ้างที่อยู่ในบังคับ
สกล.3/1	แบบรายการแสดงรายชื่อลูกจ้าง สำหรับกิจการที่ไม่อยู่ในบังคับ แต่ลูกจ้างประสงค์เข้าเป็นสมาชิก	นายจ้างที่สมัครใจ
สกล.3/2	แบบแจ้งการเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขรายการที่ยื่นไว้ใน สกล.3 หรือ สกล.3/1	นายจ้างที่ยื่นแบบไว้แล้ว เมื่อข้อมูลเปลี่ยนหรือยื่นผิด
สกล.4	หนังสือสำคัญการขึ้นทะเบียนเป็นสมาชิกกองทุน (สกล.4 กรณีบังคับ / สกล.4/1 กรณีสมัครใจ)	กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานออกให้นายจ้าง
สกล.5	แบบระบุผู้มีสิทธิได้รับเงินจากกองทุน กรณีลูกจ้างเสียชีวิต	ลูกจ้างแต่ละคนกรอกเอง

หลักการจำง่าย ๆ ที่อยากแนะนำคือ สกล 3 บังคับ, 3/1 สมัครใจ, 3/2 แจ้งแก้ไข, 4 ใบรับรองที่กรมออกให้, 5 ลูกจ้างระบุผู้รับเงิน

เคยยื่นแบบ สปส. กับประกันสังคมแล้ว ต้องยื่น สกล.3 ซ้ำอีกไหม ? 

ตามมาตรา 130 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน การยื่นแบบและการแจ้งเปลี่ยนแปลงข้อมูลตามกฎหมายว่าด้วยประกันสังคม ให้ถือว่านายจ้างได้ยื่นแบบรายการและแจ้งการเปลี่ยนแปลงต่อกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างแล้ว

ในทางปฏิบัติตามแนวทางที่เผยแพร่ หากคุณเคยยื่นแบบขึ้นทะเบียนนายจ้าง (สปส.1-01) แบบขึ้นทะเบียนผู้ประกันตน (สปส.1-03) และแบบแจ้งเปลี่ยนแปลงข้อเท็จจริง (สปส.6-15) ต่อสำนักงานประกันสังคมไว้แล้ว ก็ให้ถือว่าได้ยื่น สกล.3 หรือ สกล.3/1 และ สกล.3/2 แล้ว ไม่ต้องกรอกข้อมูลชุดเดิมซ้ำอีกรอบ (สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความนี้ : ประกันสังคมมาตรา 33 คืออะไร ? )

แต่ต้องระวังว่า ข้อยกเว้นนี้ครอบคลุมเฉพาะการยื่นแบบรายการเท่านั้น ส่วนการนำส่งเงินสะสมและเงินสมทบรายเดือน คุณยังต้องทำเองทุกเดือน และควรเข้าไปตรวจสอบในระบบ EwFund ว่ารายชื่อลูกจ้างที่ปรากฏตรงกับข้อมูลจริงของบริษัทหรือไม่

ทำไมข้อมูลใน สกล.3 ต้องถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรก ?

ข้อมูลใน สกล.3 ไม่ได้ใช้แค่ครั้งเดียวตอนขึ้นทะเบียน แต่จะถูกใช้ต่อเนื่องทุกเดือน การกรอกให้ถูกตั้งแต่แรกจึงช่วยลดงานแก้ย้อนหลังได้มาก

• รายชื่อและข้อมูลลูกจ้างใน สกล.3 คือฐานที่กรมฯ ใช้ตรวจสอบยอดนำส่งทุกเดือน หากรายชื่อตกหล่น ยอดเงินจะไม่ตรงและต้องตามแก้ไขย้อนหลัง
• ข้อมูลที่ผิดบ่อย ได้แก่ เลขบัตรประชาชนที่ใส่ขีดหรือเว้นวรรค เลขหนังสือเดินทางของลูกจ้างต่างชาติที่หมดอายุแล้ว สัญชาติที่ไม่ได้ระบุ และประเภทค่าจ้างที่ไม่ตรง ซึ่งระบบ EwFund จะปฏิเสธไฟล์ที่ข้อมูลไม่ครบหรือรูปแบบไม่ถูกต้อง
• ทุกครั้งที่มีพนักงานเข้า-ออกหรือข้อมูลเปลี่ยน ต้องแจ้งการเปลี่ยนแปลงภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หากแจ้งผ่านแบบ สปส. ต่อประกันสังคมแล้วจะถือว่าแจ้งแล้ว แต่ไฟล์ สกล.3 ที่ยื่นพร้อมเงินในเดือนนั้นต้องมีรายชื่อ วันเริ่มงาน และวันสิ้นสุดงานที่ตรงกันด้วย การเก็บข้อมูลให้เป็นระบบตั้งแต่ต้นจึงช่วยลดงานทุกเดือน
  

การยื่นล่าช้าหรือไม่ยื่น มีโทษตามกฎหมายแรงงาน โดยนายจ้างที่ไม่ยื่นแบบ ไม่แจ้งการเปลี่ยนแปลงภายในกำหนด หรือกรอกข้อความอันเป็นเท็จ มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 156) ส่วนการนำส่งเงินล่าช้าหรือไม่ครบ ต้องจ่ายเงินเพิ่มร้อยละ 5 ต่อเดือนของยอดที่ค้าง (มาตรา 131) (เศษของเดือนตั้งแต่ 15 วันขึ้นไปนับเป็น 1 เดือน)

เตรียมข้อมูลลูกจ้างและไฟล์นำส่งได้ครบ ด้วยโปรแกรมเงินเดือนและระบบลางานออนไลน์ FlowAccount Payroll

สรุปแล้ว สกล.3 คือแบบรายการแสดงรายชื่อลูกจ้างที่ใช้ขึ้นทะเบียนกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง เป็นจุดตั้งต้นของทุกอย่าง ต้องยื่นพร้อมนำส่งเงินภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป และหัวใจสำคัญคือข้อมูลลูกจ้างที่ถูกต้องครบถ้วน เพราะจะถูกใช้ต่อทั้งตอนนำส่งเงินรายเดือนและตอนแจ้งเปลี่ยนแปลงด้วย สกล.3/2

งานที่ยากที่สุดของ สกล.3 จึงไม่ใช่การกรอกฟอร์ม แต่คือการรวบรวมข้อมูลลูกจ้างทุกคนให้ครบและถูกตามรูปแบบที่กรมฯ กำหนด ซึ่งเป็นข้อมูลชุดเดียวกับที่ใช้ทำเงินเดือนอยู่แล้ว ซึ่งโปรแกรมเงินเดือน FlowAccount Payroll มีฟีเจอร์รองรับกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างแล้ว 

โดยเก็บข้อมูลที่แบบฟอร์มต้องการไว้ในระบบครบ ทั้งเลขบัตรประชาชน/หนังสือเดินทาง สัญชาติ ประเภทค่าจ้าง วันเริ่มงาน และวันที่ออกจากงาน ตั้งค่าว่าลูกจ้างคนไหนเข้ากองทุนได้รายคน คำนวณเงินสะสม-เงินสมทบให้อัตโนมัติทุกรอบเงินเดือน แสดงยอดหักในสลิปเงินเดือนแบบใหม่ และดาวน์โหลดไฟล์นำส่งกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเป็น Excel ตาม Template ของกรมฯ พร้อมอัปโหลดเข้าระบบ EwFund ได้ทันที

รับสิทธิ์ทดลองใช้ระบบลางานออนไลน์ FlowAccount Payroll ฟรี 30 วัน คลิกเลย

คำถามที่พบบ่อย (FAQs) เกี่ยวกับ สกล.3

Q : สกล.3 ดาวน์โหลดได้ที่ไหน ?

A :  ไม่จำเป็นต้องดาวน์โหลดแบบฟอร์มกระดาษ เพราะสามารถยื่นผ่านระบบ EwFund ได้โดยตรง ซึ่งรองรับการอัปโหลดไฟล์ Excel ตาม Template ของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน โดยเลือกได้ว่าจะยื่นเป็น สกล.3 หรือ สกล.3/1 ส่วนแบบฟอร์มและคู่มือการใช้งาน สามารถดาวน์โหลดได้จากเว็บไซต์ของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

Q : บริษัทมีลูกจ้างไม่ถึง 10 คน ต้องยื่น สกล.3 ไหม ?

A :  ไม่ต้อง เพราะไม่อยู่ในบังคับของกฎหมาย แต่หากนายจ้างและลูกจ้างประสงค์เข้าเป็นสมาชิกกองทุนโดยสมัครใจ ให้ยื่นแบบ สกล.3/1 แทน

Q : มีพนักงานใหม่เข้าหรือพนักงานลาออก ต้องยื่น สกล.3 ใหม่ทั้งชุดไหม ?

A :  ไม่ต้อง ให้แจ้งการเปลี่ยนแปลงด้วยแบบ สกล.3/2 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (หากแจ้งด้วยแบบ สปส.1-03 หรือ สปส.6-15 ต่อประกันสังคมแล้ว ถือว่าแจ้งแล้ว) และสำหรับพนักงานที่ลาออก นายจ้างยังต้องนำส่งเงินงวดสุดท้ายภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป โดยระบุวันที่สิ้นสุดการทำงานในไฟล์นำส่ง เพื่อให้ลูกจ้างขอรับเงินสะสม เงินสมทบ และดอกผลคืนจากกองทุนได้

Q : สกล.3 กับ สกล.5 ใครเป็นคนกรอก ?

A :  สกล.3 นายจ้างเป็นผู้ยื่น ส่วน สกล.5 ลูกจ้างแต่ละคนเป็นผู้กรอกเองเพื่อระบุผู้มีสิทธิรับเงินกรณีเสียชีวิต ไม่ได้ทำผ่านระบบเงินเดือนของบริษัท หากลูกจ้างไม่ได้ระบุไว้ เงินจะตกแก่บุตร คู่สมรส บิดา และมารดาที่ยังมีชีวิตอยู่ ในส่วนที่เท่ากัน ฝ่าย HR จึงควรแจ้งให้ลูกจ้างทุกคนรู้จักแบบ สกล.5 ตั้งแต่วันแรกที่เข้ากองทุน