บทความนี้จะช่วยอธิบายให้เข้าใจว่า ผู้ถือหุ้นคืออะไร มีบทบาทอย่างไรในกิจการ และแตกต่างจาก กรรมการบริษัท ในประเด็นใดบ้าง รวมถึงมีอำนาจ หน้าที่ และความรับผิดชอบในด้านใดบ้าง เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถกำหนดโครงสร้างบริษัทได้อย่างเหมาะสมตั้งแต่เริ่มต้น

ผู้ถือหุ้น คือใคร? สำคัญกับการจดบริษัทอย่างไร

ผู้ถือหุ้น (Shareholder) คือ บุคคลธรรดาหรือนิติบุคคลที่เข้ามาร่วมเป็นเจ้าของบริษัท โดยการนำเงิน ทรัพย์สิน หรือ แรงงานมาลงทุนในบริษัท เพื่อแลกกับหุ้น ซึ่งจะแสดงถึงความเป็นเจ้าของบริษัท ทั้งนี้สัดส่วนความเป็นเจ้าของจะพิจารณาจากจำนวนหุ้นตามสัดส่วนที่ลงทุน 

เมื่อต้องการจดทะเบียนบริษัท จำเป็นต้องมีผู้ถือหุ้นกี่คน ?

สำหรับคำถามยอดฮิตที่ว่าอยากจดบริษัท ผู้ถือหุ้นต้องมีกี่คน? ซึ่งคำตอบคือ เมื่อต้องการจดทะเบียนบริษัท ตามกฎหมายกำหนดให้มีผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2 บุคคล ซึ่งจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลก็ได้  เดิมที บริษัทจะต้องมีผู้ถือหุ้น 3 คน อย่างไรก็ตาม กฎหมายได้มีการแก้ไขเพิ่มเติม และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ วันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 โดยลดจำนวนผู้ถือหุ้นขั้นต่ำจาก 3 คน เหลือ 2 คน 

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง : จดทะเบียนบริษัทจำกัด “คนเดียว” สามารถทำได้จริงหรือ

ผู้ถือหุ้น ต่างจากกรรมการบริษัทอย่างไร ? คือคนเดียวกันได้ไหม 

หากมีใครสงสัยว่า “ผู้ถือหุ้นสามารถเป็นกรรมการได้หรือไม่” และทั้งสองตำแหน่งนี้แตกต่างกันอย่างไร ส่วนนี้ FlowAccount จะมาอธิบายถึงความแตกต่างของทั้ง 2 ตำแหน่งแบบเข้าใจง่ายให้ทุกท่านได้เข้าใจดังนี้

 

• ผู้ถือหุ้น คือ “เจ้าของบริษัท” ตามสัดส่วนหุ้นที่ถือครอง โดยมีสิทธิได้รับผลประโยชน์จากการดำเนินงานของบริษัทตามสัดส่วนดังกล่าว เช่น เงินปันผล และหากผู้ใดถือหุ้นในสัดส่วนมากที่สุด มักเรียกว่า ผู้ถือหุ้นใหญ่ ของบริษัท

 

• ส่วน ‘กรรมการบริษัท’ คือ “ผู้บริหารของบริษัท” ทำหน้าที่บริหารกิจการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์และข้อกำหนดของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยกรรมการอาจเป็นบุคคลภายนอกที่ได้รับการแต่งตั้ง หรือเป็นผู้ถือหุ้นที่ได้รับเลือกให้มาดำรงตำแหน่งกรรมการก็ได้เช่นกัน

หน้าที่และความรับผิดชอบของผู้ถือหุ้น มีอะไรบ้าง ?

หลังจากที่เรารู้แล้วว่าผู้ถือหุ้น คือ อะไร ต้องมีกี่คนในบริษัท เราก็ควรรู้หน้าที่และความรับผิดของผู้ถือหุ้นด้วยว่าหากเราจะเป็นผู้ถือหุ้นในบริษัท ต้องทำอะไรบ้าง ซึ่งจะต้องจัดทำ ดังนี้

ชำระค่าหุ้นให้ครบถ้วนตามสัดส่วนที่ลงทุน

หากเป็นผู้ถือหุ้นแล้ว จะมีหน้าที่ต้องชำระค่าหุ้นตามสัดส่วนที่มาลงทุนให้ครบจำนวน เนื่องจากหากชำระไม่ครบ บุคคลภายนอกจะมาเรียกเอากับทรัพย์ที่ยังชำระไม่ครบได้ โดยมีผู้ถือหุ้นต่างรับผิดจำกัดเพียงไม่เกินจำนวนเงินที่ตนยังส่งใช้ไม่ครบมูลค่าของหุ้นที่ตนถือ

รับผิดชอบการชำระค่าหุ้นส่วนที่ยังค้างอยู่ตามกำหนด

ในกรณีที่บริษัทมีการเรียกชำระค่าหุ้นเพิ่มสำหรับส่วนที่ยังค้างอยู่ ผู้ถือหุ้นมีหน้าที่ต้องชำระตามกำหนด หากผู้ถือหุ้นละเลยและไม่ชำระภายในเวลาที่บริษัทกำหนด ผู้ถือหุ้นอาจต้องรับภาระ ดอกเบี้ย จากยอดที่ค้างชำระ และอาจถูกริบหุ้นดังกล่าวได้

ใช้สิทธิเข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้นและออกเสียงลงคะแนน

ผู้ถือหุ้นมีสิทธิเข้าร่วมการประชุมผู้ถือหุ้น หรือมอบฉันทะให้ผู้อื่นเข้าประชุมแทน เพื่อใช้สิทธิออกเสียงในเรื่องสำคัญของบริษัท เช่น การแต่งตั้งหรือถอดถอนกรรมการ, การจ่ายเงินปันผล, การเพิ่มทุนจดทะเบียนบริษัท หรือการลดทุนจดทะเบียนบริษัท เป็นต้น

ดำเนินการโอนหรือขายหุ้นให้ถูกต้องตามระเบียบ

หากผู้ถือหุ้นประสงค์จะโอนหุ้นหรือขายหุ้นให้ผู้อื่น ควรดำเนินการให้ถูกต้องตามแบบและเงื่อนไขที่กฎหมายและข้อบังคับบริษัทกำหนด เช่น ทำเอกสารการโอนหุ้นให้ครบถ้วน และให้บริษัทบันทึกการโอนหุ้นในสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น

หมั่นตรวจสอบข้อมูลการถือหุ้นเพื่อรักษาสิทธิประโยชน์

ผู้ถือหุ้นควรตรวจสอบข้อมูลการถือหุ้น เช่น ตรวจสอบสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น เพื่อรักษาสิทธิและผลประโยชน์ของตนเองอยู่เสมอ

ผู้ถือหุ้น มีสิทธิอะไรบ้างในบริษัท ?

นอกจากหน้าที่และความรับผิดชอบที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายแล้ว ผู้ถือหุ้นบริษัทยังมี "สิทธิ" อันชอบธรรมเพื่อใช้ในการรักษาผลประโยชน์ของตนเองและตรวจสอบการดำเนินงานของบริษัทให้เป็นไปอย่างโปร่งใส ซึ่งสิทธิพื้นฐานสำคัญที่ผู้ถือหุ้นทุกคนควรทราบ มีดังต่อไปนี้

สิทธิด้านผลตอบแทน 

• สิทธิรับเงินปันผล
• สิทธิได้รับส่วนแบ่งทรัพย์สินที่เหลือเมื่อเลิกกิจการ/ชำระบัญชี 

ทั้งนี้ เป็นไปตามมติที่ประชุมผู้ถือหุ้นและสัดส่วนหุ้นที่ถือ 

สิทธิในการประชุมและออกเสียง

• สิทธิได้รับหนังสือเชิญประชุมและเข้าร่วมประชุม/มอบฉันทะให้บุคคลอื่นเข้าประชุม
• สิทธิออกเสียงลงคะแนน
• สิทธิแสดงความเห็นและซักถามในการประชุม

สิทธิขอตรวจเอกสารสำคัญของบริษัท

• สิทธิตรวจ สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น
• สิทธิตรวจสมุดรายงานการประชุมหรือบัญชีการเงินของบริษัท
• สิทธิขอดูงบการเงินของริษัท

สิทธิซื้อหุ้นใหม่ เมื่อบริษัทออกหุ้นใหม่/ขายหุ้นเดิม

• สิทธิซื้อหุ้นใหม่ ก่อนบุคคลภายนอก 
• สิทธิขายหรือโอนหุ้นให้บุคคลภายนอก ซึ่งต้องเป็นไปตามข้อบังคับบริษัท เว้นแต่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นมีมติเป็นอย่างอื่น

สิทธิด้านการควบคุม

• สิทธิถอดถอนกรรมการ
• สิทธิฟ้องกรรมการแทนบริษัท
• สิทธิฟ้องเพิกถอนมติที่ประชุมผู้ถือหุ้น

สรุปทั้งหมด

หลังจากที่เราได้ทราบแล้วว่าผู้ถือหุ้นคืออะไร มีสิทธิหรือหน้าที่อะไรบ้างในบริษัท การวางแผนจดทะเบียนบริษัท จึงเป็นเรื่องสำคัญในการวางโครงสร้างของบริษัทตั้งแต่แรกเริ่ม ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดสัดส่วนการถือหุ้น การกำหนดแนวทางการบริหารในอนาคต

สำหรับใครที่ต้องการเริ่มต้นธุรกิจอย่างถูกต้อง FlowAccount พร้อมให้บริการ รับจดทะเบียนบริษัท ในราคา 9,990 บาท ดูแลครบ จบในที่เดียว ให้คุณเปิดบริษัทในฝันได้ตามที่ตั้งใจได้ง่าย ๆ  พร้อมแถมฟรีโปรแกรมบัญชีออนไลน์ FlowAccount แพ็คเกจสูงสุด ให้ใช้งานได้ฟรี 1 ปีเต็ม ให้คุณจัดการรายรับ-รายจ่าย จ่ายเงินเดือนพนักงาน และออกเอกสารสำคัญทางภาษีได้อย่างครบถ้วน

 

สามารถศึกษารายละเอียดได้ที่เว็บไซต์ https://flowaccount.com/business-registration หรือแอดไลน์สอบถามได้ที่ @flowaccount  

คำถามที่พบบ่อย (FAQs) เกี่ยวกับผู้ถือหุ้น 

การประชุมผู้ถือหุ้นคืออะไร?

ตอบ : การประชุมผู้ถือหุ้น คือการที่ผู้ถือหุ้นนัดประชุมกันเพื่อลงคะแนนโหวตในเรื่องสำคัญของบริษัท โดยเฉพาะกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขรายละเอียดของบริษัท เช่น การเปลี่ยนแปลงกรรมการ การอนุมัติงบการเงิน การจ่ายเงินปันผล รวมถึงการเพิ่มทุนหรือลดทุน ซึ่งผู้ถือหุ้นจะใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนเพื่อมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ

ผู้ถือหุ้นสามารถขายหุ้นได้อย่างไร?

ตอบ : สามารถขายได้ โดยทำเป็นสัญญาซื้อขายหุ้น และจัดทำตราสารโอนหุ้น และให้บันทึกการเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้นในสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น

ผลตอบแทนที่ผู้ถือหุ้นจะได้รับมีอะไรบ้าง?

ตอบ : ผลตอบแทนหลักที่ผู้ถือหุ้นจะได้รับ คือ เงินปันผล ซึ่งเป็นส่วนแบ่งกำไรที่บริษัทจ่ายให้แก่ผู้ถือหุ้น โดยการจ่ายเงินปันผลจะเป็นไปตามสัดส่วนของจำนวนหุ้นที่ผู้ถือหุ้นถือครอง

ผู้ถือหุ้นสามารถเป็นกรรมการพร้อมกันได้หรือไม่?

ตอบ : ผู้ถือหุ้นสามารถเป็นกรรมการบริษัทพร้อมกันได้ ซึ่งกรรมการอาจเป็นบุคคลภายนอกที่ได้รับการแต่งตั้ง หรือเป็นผู้ถือหุ้นที่ได้รับเลือกให้มาดำรงตำแหน่งกรรมการก็ได้เช่นกัน 

ผู้ถือหุ้นเป็นบริษัทได้ไหม?

ตอบ : สามารถเป็นได้ ผู้ถือหุ้นสามารถเป็นได้ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล อย่างไรก็ตาม หากผู้ถือหุ้นเป็น นิติบุคคล จะต้องมีผู้มีอำนาจลงนามของนิติบุคคลนั้นลงชื่อแทนด้วย