แต่ข่าวดีสำหรับเจ้าของธุรกิจมือใหม่ คือ..การยื่นภาษีครึ่งปีมันไม่ได้ยากขนาดนั้น! และถ้าใครเข้าใจเราอาจจะยื่นแบบเองได้ โดยบทความนี้เราจะมาเจาะลึก วิธีการยื่น ภ.ง.ด.51 แบบ Step-by-Step พร้อมเคล็ดลับยื่นภาษีแบบง่าย ๆ ไม่ต้องปวดหัว ใครที่ยังงง ๆ อยู่ เตรียมเซฟไว้ได้เลย

ภ.ง.ด.51 คืออะไร?

ภ.ง.ด.51 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี (6 เดือนแรก) โดยกิจการต้อง ประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี เพื่อใช้คำนวณภาษีและชำระภาษีล่วงหน้า

สิ่งที่ต้องเข้าใจ คือ ภ.ง.ด.51

• ไม่ใช่การคำนวณจากกำไรครึ่งปีแรกเท่านั้น
• แต่เป็นการ ประมาณการกำไร “ทั้งปี” ล่วงหน้า
• เพื่อชำระภาษีล่วงหน้าของภาษีทั้งปี
• โดยข้อมูลจะเชื่อมโยงกับการยื่นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคล ภ.ง.ด.50 ตอนสิ้นปี

ใครมีหน้าที่ต้องยื่นภาษีครึ่ง ภ.ง.ด.51 บ้าง?

ผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการ ภ.ง.ด.51 ได้แก่

• บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย และที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ แต่ต้องเสียภาษีในไทย
• มีรอบระยะเวลาบัญชีไม่น้อยกว่า 12 เดือน

 

พูดง่ายๆ ว่า บริษัทและห้างหุ้นส่วนจำกัดทั่วไป ถือเป็นนิติบุคคลที่ต้องยื่นแบบภาษีครึ่งปี ยกเว้นเสียแต่ว่าจดทะเบียนจัดตั้งในปีแรก (รอบระยะเวลาบัญชีน้อยกว่า 12 เดือน) ไม่ต้องยื่นแบบภาษี ภ.ง.ด.51

กำหนดการยื่น ภ.ง.ด.51 เมื่อไหร่?

การยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ต้องยื่นภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด คือ ภายใน 2 เดือน นับจากวันสิ้นงวด 6 เดือนแรก

ยกตัวอย่างเช่น บริษัท A รอบบัญชี 1 ม.ค. – 31 ธ.ค. วันสิ้นงวด 6 เดือนแรก คือ 30 มิถุนายน

• กำหนดการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ที่กรมสรรพากร คือ ภายใน 31 สิงหาคม
• หาก ภ.ง.ด.51 ยื่นออนไลน์ ผ่านระบบ e-Filing จะได้รับการขยายเวลาเพิ่มอีก 8 วัน

การยื่นล่าช้าไม่เพียงมีค่าปรับ แต่ยังมีเงินเพิ่มจากภาษีค้างชำระอีกด้วย

เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51

การยื่น ภ.ง.ด.51 (ครึ่งปี) แม้ระบบ e-Filing ของ กรมสรรพากร จะไม่ได้บังคับให้แนบเอกสารประกอบ ณ วันที่ยื่น แต่ในทางปฏิบัติเรา “ต้องมีเอกสารรองรับ” เพื่อใช้คำนวณและเตรียมไว้สำหรับการตรวจสอบภายหลัง ซึ่งประกอบด้วย

 

1. เอกสารทางบัญชีใช้เป็นฐานในการ “ประมาณการกำไรทั้งปี”

• งบทดลอง (Trial Balance) ณ ครึ่งปี
• งบกำไรขาดทุน (P&L) ครึ่งปี 

 

2. เอกสารประมาณการ (Forecast) รายได้และค่าใช้จ่าย

• ประมาณการรายได้ทั้งปี
• ประมาณการค่าใช้จ่ายทั้งปี
• Budget / Business Plan

 

3. เอกสารด้านภาษี

• แบบ ภ.ง.ด.50 ปีที่ผ่านมา
• รายการขาดทุนสะสมยกมาไม่เกิน 5 ปี (ถ้ามี) โดยสามารถนำผลขาดทุนสะสมดังกล่าวมาหักออกจากกำไรสุทธิทางภาษีในปีปัจจุบันได้ ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร
• รายการปรับปรุงกำไรทางบัญชีเป็นกำไรทางภาษี

วิธีคำนวณประมาณกำไรสุทธิครึ่งปี มีหลักการคำนวณอย่างไร?

ทีนี้มาถึงคำถามยอดฮิต “แล้วจะรู้ได้ยังไงว่าต้องจ่ายภาษีครึ่งปีเท่าไหร่?” ซึ่งวิธีการคำนวณ ภ.ง.ด.51 มีอยู่ 2 วิธีหลัก ๆ ที่บริษัทนิยมใช้กัน ดังนี้

1. คำนวณจากงบการเงินจริงครึ่งปี+ประมาณการอีกครึ่งปี

กรณีที่จดบันทึกบัญชีมาตลอด มีข้อมูลครบถ้วน และรายได้ค่าใช้จ่ายไม่สม่ำเสมอ

• ให้เอางบกำไรขาดทุนในรอบ 6 เดือนแรก (ม.ค.–มิ.ย.) + ประมาณการกำไรขาดทุนในรอบ 6 เดือนที่เหลือ
• ได้กำไรสุทธิประจำปี และหาร 2 เพื่อหากำไรสุทธิครึ่งปี
• นำไปคำนวณภาษีตามอัตรา

2. คำนวณจากประมาณการเทียบปีก่อน

กรณีที่ไม่ได้ทำบัญชีเลย และต้องการข้ามขั้นไปยื่นภาษีครึ่งปี (เพราะไม่ทันแล้ว) อาจจะใช้วิธีนี้ได้

• ให้เอากำไรสุทธิของปีก่อนมา “หารสอง” เพื่อประมาณกำไรสุทธิครึ่งปี
• นำไปคำนวณภาษีตามอัตรา

ข้อควรรู้เกี่ยวกับภาษีครึ่งปี มีอะไรบ้าง ? 

1. ควรเช็กก่อนว่าการประมาณการกำไรครึ่งปีใกล้เคียงกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นจริงไหม กรณีที่เราคาดการณ์กำไรต่ำกว่าความจริงเกิน 25% อาจโดนค่าปรับจากสรรพากรได้นะ
2. วิธีที่ 2 ไม่แนะนำกรณีที่ธุรกิจมีแนวโน้มขาลง คือ กำไรลดลงเมื่อเทียบกับปีก่อน เพราะจะทำให้เราจ่ายภาษีครึ่งปีสูงไป เพราะมีฐานของปีก่อนที่สูงกว่า  

ขั้นตอนการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ทีละขั้นตอน แบบออนไลน์

เมื่อได้ตัวเลขกำไรสุทธิครึ่งปีแล้ว มาถึงขั้นตอนจริงในการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ปัจจุบันไม่ต้องไปยื่นกระดาษให้ยุ่งยากอีกต่อไป เพราะสามารถทำผ่านระบบ e-Filing ซึ่งง่าย และรวดเร็วตามขั้นตอน ดังนี้

 

1. เตรียมข้อมูลให้พร้อม

• เตรียมข้อมูลให้พร้อมงบกำไรขาดทุน 6 เดือนแรก  

ตัวอย่าง งบกำไรขาดทุน 6 เดือนแรกจาก FlowAccount

• ประมาณการรายได้ ค่าใช้จ่าย และกำไรสุทธิในครึ่งปีหลัง 
• รายการภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่บริษัทถูกหักไว้ระหว่างปี

หมายเหตุ: กรณีที่ยื่นภาษีในเดือนสิงหาคม เพื่อนๆ อาจมีเวลาเก็บข้อมูลงบกำไรขาดทุนตามจริงจนถึงเดือนสิงหาคมเลย และประมาณการกำไรขาดทุนที่เหลือ 4 เดือนค่ะ

2. เข้าสู่ระบบ e-Filing

• เข้าเว็บกรมสรรพากร https://efiling.rd.go.th
• ล็อกอินด้วยเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัท

3. เลือกแบบ ภ.ง.ด.51

• เลือกรอบระยะเวลาบัญชี และเลือกวิธีกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิ (บริษัท SMEs ต้องใช้วิธีนี้)

• เลือกลักษณะการยื่นแบบ  ส่วนใหญ่แล้วบริษัท SMEs ทั่วไปเข้าเงื่อนไขข้อ 1

• กรอกข้อมูลผู้ทำบัญชี

• กรอกข้อมูลประมาณการรายได้ และค่าใช้จ่าย ของทั้งปีที่ประมาณการไว้ ระบบจะคำนวณกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิที่ต้องเสียภาษีให้

 

จากตัวอย่าง บริษัทประมาณการไว้ว่าจะมีรายได้ 6,000,000 บาท ค่าใช้จ่าย 5,000,000 บาท กำไรสุทธิทั้งปี 1,000,000 บาท กึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิ = 1,000,000/2 = 500,000 บาท

• นำกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิที่ต้องเสียภาษี ไปกรอกในลำดับถัดไป ให้ตรงกับอัตราภาษีของบริษัท จากตัวอย่างนี้ เป็นธุรกิจ SMEs เลือกข้อ 2 คำนวณภาษีได้ 30,000 บาท

• กรอกข้อมูลภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่ายที่รวบรวมไว้ จากตัวอย่าง ภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่าย 20,000 บาท หักลบกับภาษีเงินได้ครึ่งปี จะเหลือภาษีที่ต้องชำระ 30,000 – 20,000 = 10,000 บาท

4. ตรวจสอบความถูกต้อง

• อย่าลืมเช็กตัวเลขทุกช่องก่อนกดยืนยัน ตัวเลขที่เรากรอกเข้าไปจะต้องถูกต้อง ตรงตามข้อมูลทั้งหมด

5. ส่งแบบและชำระภาษี

• สามารถจ่ายผ่าน e-Payment, QR Code, เคาน์เตอร์ธนาคาร หรือแอปมือถือธนาคารได้เลย

ข้อควรระวังเมื่อยื่นภาษีครึ่งปีนิติบุคคล

แม้ว่าการยื่นแบบภาษีมีขั้นตอนง่ายๆ ไม่ซับซ้อน แต่ไม่ใช่ว่าเราจะแค่กรอกข้อมูล ไปแล้วจบ เพราะยังมีเรื่องที่เจ้าของกิจการต้องระวัง เช่น 

 

• ยื่นช้า = โดนปรับ
  ถ้าเลยกำหนด (ภายใน 2 เดือนหลังปิดครึ่งปีแรก หรือ 8 กันยายนถ้ายื่นแบบออนไลน์) จะโดนค่าปรับและเบี้ยปรับตามกฎหมาย
• คำนวณต่ำเกินไปก็เสี่ยงโดนปรับ
  ถ้าตัวเลขกำไรที่ยื่นต่ำกว่าความจริงเกิน 25% โดยไม่มีเหตุผลจำเป็นสมควร อาจมีโทษปรับ
• แม้จะขาดทุนก็ต้องยื่น
  บริษัทที่มีผลประกอบการขาดทุนติดลบก็ยังต้องยื่น ภ.ง.ด.51 ด้วยเสมอ
• เก็บหลักฐานให้ครบ
  อย่าลืมหลักฐานการประมาณการ และหนังสือรับรองถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้ เผื่อสรรพากรตรวจสอบย้อนหลัง

 

การยื่นภาษีครึ่งปีนิติบุคคล หรือ ภ.ง.ด.51 อาจดูเหมือนเรื่องน่าปวดหัว แต่จริง ๆ แล้วถ้าเข้าใจวิธีคิดและทำตามขั้นตอน ก็ไม่ซับซ้อนอย่างที่คิดเลย เพียงแค่ต้องอย่าลืมทำตามข้อมูลด้านล่างนี้ 

• เตรียมข้อมูลให้พร้อม ได้แก่ งบการเงินครึ่งปี ประมาณการกำไรทั้งปี และหนังสือรับรองการหัก ณ ที่จ่าย
• ยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ในระบบ e-Filing ตามข้อมูลและขั้นตอนทีละ Step
• จ่ายภาษีภายใน 2 เดือนหลังครบ 6 เดือน หรือ 8 กันยายน กรณียื่นแบบออนไลน์ และปิดรอบ 6 เดือน 30 มิถุนายน 

เพียงเท่านี้ก็ถือว่าการยื่นภาษีครึ่งปีนิติบุคคล หรือ ภ.ง.ด.51 ครบถ้วนตามกระบวนการแล้ว

โปรแกรมช่วยคำนวณภาษีให้สะดวกยิ่งขึ้น ด้วย FlowAccount

การวางแผนภาษีและยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ให้เหมาะสม ไม่มากเกินไปจนเสียภาษีเกินจริง หรือน้อยเกินไปจนถูกปรับ ต้องอาศัยข้อมูลทางบัญชีที่ถูกต้องเหมาะสม และอัปเดตล่าสุด FlowAccount ช่วยให้เจ้าของธุรกิจรู้รายได้และค่าใช้จ่ายจริงของครึ่งปีแรกแบบ realtime ผ่านงบกำไรขาดทุน ซึ่งเป็นสารตั้งต้นในการคำนวณประมาณการกำไรทั้งปีได้อย่างแม่นยำ

คำถามที่พบบ่อย (FAQs) เกี่ยวกับวิธีการยื่น ภ.ง.ด.51

1. ยื่น ภ.ง.ด.51 แล้ว ยังต้องยื่น ภ.ง.ด.50 อีกไหม?

ตอบ: ต้องยื่น ภ.ง.ด 51 ด้วย เพราะ ภ.ง.ด.51 เป็นภาษีครึ่งปี ส่วน ภ.ง.ด.50 คือแบบเต็มปี การยื่น ภ.ง.ด.51 เป็นเพียงการชำระภาษีล่วงหน้าโดยประมาณการจากผลประกอบการ "ครึ่งปีแรก" เท่านั้น แต่เมื่อสิ้นสุดรอบระยะเวลาบัญชี บริษัทมีหน้าที่ตามกฎหมายที่จะต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 เพื่อสรุปรายได้และค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง "ตลอดทั้งปี" อีกครั้ง โดยสามารถนำภาษีที่ชำระตามแบบ ภ.ง.ด.51 ไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษีสิ้นปีได้

2. ใช้เลขกำไรจากงบการเงินจริง หรือสามารถประมาณการได้?

ตอบ: ใช้ได้ทั้งสองวิธี แต่วิธีที่ใช้ข้อมูลจากงบการเงินจริง อาจใกล้เคียงกว่าการประมาณการทั้งปี

3. การยื่นแบบแสดงรายการ ภ.ง.ด.51 หากประมาณการกำไรสุทธิไว้ต่ำไป มีความผิดหรือไม่

ตอบ: หากการยื่นแบบแสดงรายการ ภ.ง.ด.51 ประมาณการกำไรสุทธิขาดไปเกินกว่าร้อยละ 25 ของกำไรสุทธิ โดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ 20 ของจำนวนเงินภาษีที่ต้องชำระ

4. ยื่น ภ.ง.ด.51 ไม่ทัน ยื่นล่าช้า ต้องทำอย่างไร?

ตอบ: หากยื่น ภ.ง.ด.51 ล่าช้า แนวทางที่ถูกต้อง คือ ต้องรีบยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ย้อนหลังผ่านระบบ e-Filing ของ กรมสรรพากร โดยเร็วที่สุด พร้อมชำระภาษีให้ครบถ้วน เพื่อลดภาระที่จะเพิ่มขึ้นตามระยะเวลา

การยื่นล่าช้าจะทำให้เกิดค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ที่เรียกว่า เงินเพิ่มในอัตรา 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ค้างชำระ และมีค่าปรับตามกฎหมายไม่เกิน 2,000 บาท ซึ่งจะยิ่งเพิ่มขึ้นหากปล่อยทิ้งไว้นาน

5. บริษัทยื่นประมาณการกำไรสุทธิตามแบบแสดงรายการ ภ.ง.ด.51 ขาดไปเกินกว่าร้อยละ 25 บริษัทจะยื่นแบบ เพิ่มเติมต้องเสียเงินเพิ่มอย่างไร?

ตอบ: ต้องเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ 20 ของเงินภาษีที่ชำระขาด
หากบริษัทได้ยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีพร้อมกับการยื่นแบบแสดงรายการ โดยไม่ได้รับ คำเตือนหรือคำเรียกตรวจสอบไต่สวน โดยตรงเป็นหนังสือ ให้ลดเงินเพิ่มได้ แต่ต้องเสียในอัตราและตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้

(ก) ถ้าชำระภายใน 2 วัน นับแต่วันพ้นกำหนดเวลายื่นรายการ ให้เสียร้อยละ 0.10 ของเงินภาษี ที่ต้องชำระ
(ข) ถ้าชำระภายหลัง 2 วัน แต่ไม่เกิน 7 วัน นับแต่วันพ้น กำหนดเวลายื่นรายการ ให้เสียร้อยละ 0.50 ของเงินภาษีที่ต้องชำระ

6. บริษัทยื่นแบบแสดงรายการ ภ.ง.ด.51 โดยประมาณกำไรสุทธิไว้สูงไป บริษัทต้องรับผิดเงินเพิ่มหรือไม่

ตอบ: ไม่ต้องรับผิดเงินเพิ่ม เนื่องจากการประมาณการกำไรสุทธิสูงกว่าความเป็นจริงไม่ทำให้กรมสรรพากรเสียประโยชน์ และภาษีส่วนที่ชำระเกินไว้สามารถนำไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษีสิ้นปี (ภ.ง.ด.50) ได้